شايد انتخاب لباس و پوشش مناسب يكي از ساده‌تري» چالش‌هايي باشد كه شكارچيان آن را خيلي جدي نگيرند ولي واقعيت اين است كه براي شكارچيان سخت‌گير و موفق كيفيت و كارآيي لباس‌ها اهميت زيادي خواهد داشت. اگر قرار بر اين است كه در كومه‌اي به انتظار غاز و اردك بنشينيد و هوا سرد و يخبندان باشد، بايد لباس‌هاي خاصي از جنس ضدآب يا پوششي مناسب انتخاب كنيد، برعكس اگر اول فصل و هوا گرم باشد و دنبال شكار كبك، قرقاول و... باشيد پوشش خيلي سنگين و گرم نه تنها كمكي نمي‌كند، بلكه شما را به دردسر خواهد انداخت. شكار بزرگ هم نيازمندي‌هاي خاص خودش را خواهد داشت. در هر حال نوع شكار، زمان ومكان و فصلي كه به شكار مي‌رويد و ميزان فعاليت مهم‌‌ترين عوامل انتخاب لباس‌هايتان خواهند بود. به علاوه در خيلي از كشورها، قانون، شكارچيان را وادار ساخته تا از پوشش نارنجي رنگي برروي لباس‌ها و كلاه خود استفاده كنند كه خطرات ناشي از شليك‌هاي ناخواسته را به حداقل برساند، چيزي كه متأسفانه در كشورمان معمول نيست! اكثر حيوانات قادر به تشخيص رنگ نارنجي نيستند لذا پوشش نارنجي Orange Blaze نه تنها خدشه‌اي به اصل استتار وارد نمي‌كند بلكه موقعيت مكاني افراد را در شكارگاه براي ديگران به وضوح مشخص مي‌كند. اكنون به طور احتمالي به بررسي كلي ترفندهاي پوششي و لباس‌هايي مي‌پردازيم كه مي‌تواند در موفقيت شكارچيان با تجربه نقش مؤثري داشته باشد.. لباس‌هايي كه انتخاب مي‌كنيد، در مرحله اول بايستي راحتب بوده و موجب آزردگي نشود طوري كه بتوانيد بيشترين مقدار فعاليت ممكن را بدون مزاحمت انجام داده و درعين حال عوامل طبيعي نتواند گزندي به شما برساند. لباس خوب بايستي در تابستان شما را خنك نگه داشته و از تعرق بيش از حد بدن جلوگيري كند و در زمستان، جلوي سرماي گزنده را بگيرد.
چه اندازه لباس براي پوشيدن كافي خواهد بود؟
اين موضوع به دو چيز بستگي دارد؛ اينكه كجا به شكار مي‌رويد و چه نوع فعاليتي انجام خواهيد داد. اگر شكار شما در منطقه‌اي سردسير و در فصل پاييز باشد، نوع پوشش‌تان با وقتي كه به ماهيگيري در كنار يك تالاب مي‌پردازيد، قطعا متفاوت خواهد بود. عامل مهم ديگر كه بايد به آن توجه شود طبيعت مزاجي افراد است. عده‌اي ممكن است در يك هواي سرد و توفاني خيلي راحت برروي صندلي خود بنشينند و احساس سرما نكنند در حالي كه بقيه با يك باد ناموافق يا پوشش ابري كه جلوي آفتاب را مي‌گيرد، بلافاصله شروع به لرزيدن كنند! اما اگر بخواهيم همه را افرادي معمولي فرض كنيم و كلي توضيح دهيم، تصميم‌گيري براي نوع فصل ساده‌تر خواهد بود. در زمستان پوشيدن شلوار و كاپشن عايق‌بندي شده با لايه‌اي گرم و ضد‌آب و استفاده از كلاه‌هايي با پوشش بلندتر كه روي گوش‌ها و گردن را بپوشاند، تصميم‌هاي عاقلانه خواهد بود. به علاوه اگر فعاليت بدني‌مان زياد بوده و مجبور به تعقيب شكار گريزپا شويم يا گرفتار بارندگي شديد و گذر از يك رودخانه باشيم، استفاده از لباس‌هايي با پوشش Gore- Tex مانع از نفوذ آب به داخل شده و از تعرق بيش از حد بدن نيز جلوگيري مي‌كند. در تابستان نيز لباس‌هاي كم حجم و سبك مي‌تواند در انجام بهتر فعاليت‌هاي بدني وجلوگيري از تعرق بدن مؤثر واقع شود. استفاده از شلوارهاي بلند و پيراهن پشمي سبك در مناطق كوهستاني و خنك نيز گزينه مناسبي در تابستان خواهد بود. اگرمنطقه موردنظر پر از خار و خاشاك و گون‌هاي تيز باشد، شلوارهاي مخصوص جين با لايه تقويت‌كننده‌اي از جسن مواد مصنوعي مثل نايلون بهترين انتخاب خواهد بود. اكثر اين شلوارها از الياف بسيار مرغوب بوده و داراي پوشش مناسبي براي مواجهه با سنگ و اشياء برنده هستند و درعين حال يك شلوار معمولي است! در ساخت خيلي از پيراهن‌ها نيز كه براي شكار Upland طراحي شد‌ه‌اند، از همين ايده بهره گرفته شده، يعني از زير ساعد تا روي مچ دست‌ها با يك لايه اضافي تقويت مي‌شود تا در حالت درازكش و خزيدن، دست‌ها آسيبي نبيند. در قسمت شانه‌ها نيز، لايه‌اي به عنوان ضربه‌گير دوخته مي‌شود تا لگد ناشي از شليك گلوله توسط اين قسمت خنثي شود. اين نوع پيراهن‌ها، براي تيراندازان ورزشي ( تراپ و اسكيت) نيز قابل استفاده خواهند بود. انتخاب الگوي استتار درمورد لباس‌ها يك اصل مهم است كه با توجه به نوع اقليم و شكارگاه و فصل موردنظر انجام مي‌گيرد. اكثر لباس‌هايي كه توسط كمپاني‌هاي معتبر ارائه مي‌شوند، علاوه بر آنكه در الگوها و رنگ‌هاي مختلف استتار ارائه مي‌گردند، مشخصه باريك نارنجي رنگ را به همراه دارند كه در تشخيص موقعيت شكارچي و جلوگيري از پيشامدهاي احتمالي موثر است. شايد استفاده از لباس‌هاي استتار در شكارهاي پرنده كه بدون كومه و يا استفاده از توله انجام مي‌شود، چندان مهم نباشد، اما در مورد شكارهاي بزرگ و خصوصا با كمان از اصول اوليه به حساب مي‌آيد. اخيرا تكنولوژي، لباس‌هايي بسيار جالبي را دراختيار شكارچيان گذاشته كه با پوشيدن آنها دغدغه رم كردن شكارهاي تروفه را نداشته باشند! يكي از معروفترين آنها لباس‌هاي (Scent- Lok) است كه لايه‌اي از كربن اكتيو در آنها به كار گرفته شده و با گرفتن بوي بدن شكارچي، كمك خيلي بزرگي در نزديك شدن به شكار تروفه مي‌كند! البته اگر بخواهيم مانع از انتشار بوي بدن به اطراف شويم بايد لباس‌ها، دست‌كش، كفش و كاور صورت‌مان حتما از جنس Scent- lok انتخاب شود. مراقبت و استفاده مجدد از اين لباس‌ها نيز چندان آسان نيست و بايد دقت شود كه هنگام استفاده در شكارگاه، بوهاي غريبه و شهري جذب لباس نشده باشند! به ياد داشته باشيد كه وقتي مشخصه‌هاي ممتازي چون لايه گورتكس يا ضد بو يا عايق‌بندي محافظتي به مجموع لباس‌ها افزوده مي‌شود، قيمت آنها نيز به طور سرسام‌آوري بالاتر خواهد رفت، لذا اگر به هر كدام از اين اجزا نيازي نداريد، لازم نيست كه براي خريد آنها پول بيشتري بپردازيد! يكي از جالب‌ترين اصولي كه امروزه در طراحي و دوخت لباس‌هاي شكار رعايت مي‌شود، استفاده از مشخصه‌هاي ضروري و مفيدي است كه مي‌تواند در موقعيت‌هاي مختلف به كار آيد، مثل جيب‌هاي بزرگ و تو در تو با فضاي كافي براي قرار دادن فشنگ، چاقو، تقليد صدا، دوربين و... يا وجود لايه‌هاي اضافي و تقويتي در روي زانوها، نشيمن‌گاه، ساعد و شانه‌ها. علاوه براين‌ها ليافت و مواد مصنوعي سبب شده‌اند تنفس‌پذيري لباس و ضدآب يا باد بودن آنها نيز به طور چشمگيري بالاتر برود. جليقه‌ها و كت‌هاي مخصوص شكار درطرح‌ها و فرم‌هاي متنوع ارائه مي‌شوند. اكثر آنها داراي يك كوله‌پشتي كوچك (Game Bag) هستند كه فضاي مناسبي براي قرار دادن پرنده‌هاي شكار شده و ابزار مختلف دارد. دربرخي از آنها چند رديف فضاي خالي براي قرار دادن فشنگ نيز تعبيه شده است. شلوارهاي شكار هم تنوع زيادي دارند و نوع مرغوب آنها مي‌تواند از جنس گورتكس با يك لايه تقويتي و عايق‌بندي شده همراه شود. انتخاب كلاه و كاور صورتف هم بستگي به فصل و نوع شكار دارد و هم مي‌تواند تا حدي سليقه‌اي باشد. درهر حال يك كلاه خوب و مرغوب مي‌تواند از آفتاب سوختگي جلوگيري كند و هنگام تيراندازي از اغتشاش در ديد تيرانداز جلوگيري نمايد! هنگام برف و بوران نيز استفاده از كلاهي با پوشش كامل‌تر و بلند، گوش‌ها وگردن را محافظت مي‌كند. چه خوب است كه قفسه‌اي مخصوص براي آويختن لباس‌هاي شكار در منزل فراهم كنيد تا مخلوطي از لبا‌س هاي مختلف با كارآيي مختلف را يكجا داشته باشيد و در سفرهايي كه به بيابان مي‌رويد بتوانيد اين اجزا و پوشش‌هاي مختلف را به نوعي با يكديگر تركيب كرده و درنهايت انتخابي درست را برگزينيد. طبقه‌بندي لباس‌هاي شما مي‌تواند در چهار مجموعه مختلف انجام شود: لايه دروني، لايه مياني، و لايه عايق‌بندي و در نهايت لايه‌هاي بروني. همان‌طور كه از نام آن برمي‌آيد لايه داخلي از لباس‌ها كه اصطلاحا لباس زير هم ناميده مي‌شود مستقيما با پوست در ارتباط است كه بايستي در فعاليت‌هاي هوازي بتواند عرق بدن را بلافاصله جذب و از پوست دور كند و به علاوه راحتي كافي و عايق بندي مناسبي را فراهم آورد. اهميت لباس‌هاي زير در هواي معتدل يا سرد به عنوان عايق دوم بيشتر ظاهر مي‌گردد. جنس پارچه‌اي كه براي لباس‌ها استفاده مي‌شوند مي‌تواند از پنبه، ابريشم، پلي پروپيلن و برخي ديگر از الياف پيشرفته باشد كه هر كدام خواص منحصر به خود را دارند. اگر هواي گرم يا معتدل باشد، پارچه پنبه‌اي انتخاب خوبي خواهد بود چرا كه رطوبت بدن را جذب كرده و نزديك به پوست نگه مي‌دارد اما قادر به دفع آن به خارج نخواهد بود، لذا در هواي خيلي سرد انتخاب مناسبي نيست. ابريشم، سبك و نسبتا راحت بوده و قادر به دور كردن رطوبت است و مي‌تواند عايق خوبي باشد اما نگه‌داري و شست و شوي آن چندان آسان نيست و دوام آن در مقايسه با اليافت متداول ديگر كمتر است. پلي پروپيلن در دفع رطوبت و عرق بدن بسيار خوب كار مي‌كند، اما بعضي اوقات پس از شست و شو، بوي مواد شوينده را نگه داشته يا خش برمي‌دارد. الياف مصنوعي ديگري هستند كه خواص پلي پروپيلن را به همراه داشته ولي معايب آن را ندارند. از نظر راحتي با پنبه قابل مقايسه هستند و از نظر وزني در حالت‌هاي مختلفي براي شرايط متفاوت ارائه مي شوند ]لايه‌هاي مياني[- در واقع همان لباس‌هاي متداولي است كه هر روز به تن مي‌كنيد، شلوارهاي بلند، پيراهن‌هاي آستين كوتاه يا بلند، تي‌شرت‌ها و شلوارك‌ها و... اين لباس‌ها براي محافظت از بدن در شرايط متعادل يا گرم استفاده مي‌شوند لايه مياني بايستي علاوه بر سبك بودن، راحت و پردوام باشد. مهم‌ترين اليافي كه ممكن است در بافت لايه‌هاي مياني استفاده شود عبارتند از پنبه، نايلون، پشم و برخي الياف جديد مصنوعي. پنبه معمولا در كمپ آب و هواي گرم تابستاني كاربرد دارد چرا كه سبك و راحت بوده و پوست را خنك نگه مي‌دارد. نايلون خاصيت جذب رطوبت را ندارد و علاوه بر سبكي، با دوام است. لباس‌هاي نايلوني در هواي سرد و يا گرم، قابل استفاه‌اند. پارچه‌هاي پشمي به عنوان يك عايق مهم در هواي سرد وحتي رطوبي كاربرد دارند كه در پيراهن‌هاي آستين بلند، شلوار، ژاكت، پولوور و... استفاده مي‌شوند. كاربرد آنها در هواي معتدل تا سرد، معمول است. لباس‌هاي پشمي يا پنبه‌اي خاودار يكي از مهمترين لايه‌هاي عايق‌بندي به شمار مي‌روند كه در انواع و ضخامت‌هاي مختلف ارايه مي‌شوند. اين لباس‌ها راحت، خيلي سبك، ضد باد و آب هستند و به خاطر حجيم بودن الياف خاز خورده در سطح خارچي پارچه، گرماي خيلي خوبي ايجاد كرده و عياق هوا را از مابين درزها و توده الياف محبوس مي‌كنند. لباس‌هاي لايه خارجي، بدن را در مقابل عوامل طبيعي چون باد، باران و برف محافظت مي‌كنند. بهترين نوع از لايه خارجي، لباس‌هايي با خاصيت تنفس‌پذيري است كه علاوه بر گرم نگه داشتن بدن در هواي سرد و باراني، از خيس شدن و تعرق پوست جلوگيري كدره و آن را خشك نگه مي‌دارد. در ميان لباس‌هايي كه در بازار وجود دارد، تنوع زياد و درجات كيفيت مختلفي، در اختيار مشتريان قرار مي‌گيرد كه شايد يكي از گران‌ترين و مهمترين آنها، لباس‌هايي از جنس لايه گورتكس باشد. پارچه‌هاي مذكور درهر شرايط آب و هوايي به خوبي پاسخگو هستند و ازنظر تهويه‌پذيري و محافظت درمقابل عوامل بيروني، بهترين نتايج را به همراه دارند. پارچه‌هايي از جنس PVC، علاوه بر ضدآب بودن خاصيت تهويه‌پذيري خوبي دارند اما در هواي گرم يا هنگام فعاليت بسيار ناراحت كننده خواهند بود! هنگام انتخاب لباس‌هاي لايه خارجي بايد ميزان فعاليت بدني و جنس پارچه مصرفي حتما در نظر گرفته شود. لباس‌هاي خارجي نبايد امكان تحرك و جابه‌جايي را به هنگام فعاليت از شما سلب كند و پوشيدن يا خارج كردن آنها از بدن بايد با سرعت و به راحتي انجام گيرد. حتما توجه داشته باشيد كه اگر در هواي خيلي سرد فعاليت مي‌كنيد سرآستين‌ها، گردن و دور كمر، كاملا پوشيده و نفوذناپذير باشد و علاوه بر بازكردن و درآوردن لباس‌ها براي تهويه‌پذيري، به سادگي انجام شود. تعداد و نوع جيب‌هاي گرم كننده، كلاه مخصوص پوشش سر و پوشش نگه دارنده درزها از جمله نكات مهم و قابل توجهي است كه در انتخاب لايه خارجي بايستي لحاظ شود! يكي ديگر از نكات ظريفي كه امروزه در طراحي لباس‌هاي خاص براي شكار بزرگ و خصوصا با كمان رعايت مي‌شود، حفظ خاصيت نرمي و بي‌سر وصدا بودن لباس‌ها جهت جلوگيري از توليد صدا هنگام حركت شكارچي است. شكارچي دقيقي كه به دنبال تروفه‌اي باارزش است مي‌داند كه بايد پاورچين و بي‌سروصدا گام بردارد و شايد هرگونه صداي خش‌خش كوله و لباس، اسباب رم شدن و از دست رفتن شكار را فراهم كند. امروزه با ساخت الياف مصنوعي جديد، لباس‌هاي جالبي را به بازار آمده كه اين مشكل را حل كرده است. جابه‌‌جايي و تحرك در اين لباس‌ها توليد سروصدا نخواهد كرد و شكارچي شانس بيشتري براي نزديك شدن به تروفه مورد علاقه‌اش خواهد داشت. به ياد داشته باشيد كه در تركيب لايه‌هاي داخلي، مياني و خارجي، موضوع وزن لباس‌ها، نوع فعاليت و فصل را حتما مورد توجه قرار دهيد تا در نهايت با انتخابي درست، روز مفرح و موفقي را در طبيعت سپري كنيد!

گم شدن به آساني اتفاق مي افتد. اين کتاب قصد دارد دورنمايي از طبيعت بکر و مفهومي جديد از دنياي اطراف را به شما ارائه دهد. اينکه چگونه ميتوانيد با استفاده از وسايل موجود در طبيعت زندگي کنيد.
قبل از ترک اتومبيل خود و ورود به هر فضاي ناشناخته اي ديگران را از مقصد خود مطلع کنيد و يا مقصد مسير و زمان بازگشت خود را به صورت مکتوب به جا بگذاريد. اين کارها را هميشه انجام دهيد حتي اگر قصد داريد براي مدت زماني کوتاه وارد محيطي شويد که با آن آشنايي کاملي داريد.
احتمال شکستن پاي شما در چند متري منزلتان به همان اندازه ميباشد که در 10 کيلومتري چادرتان.
هميشه وسايل ضروري مثل چاقوي شکاري، قطب نما، کبريت در محفظه ضد آب، بادگير يا پانچو را همراه داشته باشيد.
براي سفرهاي طولاني تر حتماً وسايل ضروري ليست شده در اين کتاب را تهيه کنيد.
معلومات و آگاهي اولين قدم براي غلبه به ترس است. اين معلومات ميتواند به وسيله اعتماد به وسايل همراه، استفاده از تجهيزات، فعاليتهاي متقابل افراد گروه و مهارتهاي فردي در زنده ماني تقويت شود.
شناخت بوها، صداها و مشخصات فيزيکي منطقه، تغييرات آب و هوا، و نحوه ارتباط برقرار کردن شما ميتواند کمک شاياني به زندگي شما کند.
اميد به زنده ماندن کليد زنده ماندن است.

اجتناب از گم شدن
به انجام کارهاي زير عادت کنيد:
- موقعيت تقريبي خود را روي نقشه مشخص کنيد و نشانه هاي اطراف را با نقشه تطبيق دهيد. اين کار را هر 15 تا 20 دقيقه انجام دهيد.
- جهت باد را مشخص کنيد.
- همواره به سايه خود توجه کنيد ازاين راه اولاً مطمئن شويد که دور خود نمي چرخيد (دايره وار حرکت نمي کنيد) ثالثاً اينکه در خواندن جهت توسط قطب نما اشتباه نکرده ايد.
- مدت زماني را که در راه هستيد برآورد کنيد و مسافت طي شده را تخمين بزنيد.
- دقت کنيد که تا چه حد فواصل مشخص شده روي نقشه با فواصل واقعي منطقه مطابقت دارد.
- تپه ها، رودها و درختان تنومندي را که پشت سر گذاشتيد به عنوان نشانه هاي اصلي به ياد داشته باشيد.
- اگر در راهي که مي رويد به نحوي از مسير اصلي منحرف شده ايد بلافاصله به عقب برنگرديد، بلکه سعي کنيد اول موقعيت خود را با شناسايي يکي از نشانه هاي اصلي که به ياد داريد بر روي نقشه مشخص کنيد. در راه علائمي روي درختان باقي بگذاريد و همواره موقعيت خود را نسبت به آنها درنظر بگيريد. دقت کنيد که ساييدگي ها و خراش هاي روي درختان ميتواند ناشي از افتادن يک شاخه شکسته باشد.

جيره بندي غذا
بلافاصله غذاي موجود را جيره بندي کنيد و حتي الامکان از خوردن غذا در روز اول خودداري کنيد. مقدار آب همراهتان را جيره بندي کنيد، البته اگر در آن منطقه به آب دسترسي نداشتيد. مقدار غذاي خود را در هر وعده کاهش داده و غذا را آهسته آهسته بخوريد. براي حيوانات کوچک دام بگذاريد و سعي کنيد گياهان خوراکي پيدا کنيد تا جيره غذايي خود را کامل کنيد.

ضد عفوني کننده ها
براي زنده ماندن شرايط خوب فيزيکي و سلامتي بدن لازم است.
- زخم هاي کوچک حتماً بايد در ابتدا جدي گرفته شود زيرا امکان دارد عفوني شوند.
از هر برش، سايدگي و کوفتگي به دقت مراقبت کنيد.
- سعي کنيد پاهايتان تاول نزند زيرا راه رفتن شما را دچار مشکل ميکند. فراموش نکنيد جورابهايتان را با آتش خشک کنيد.
- اصول ساده ضدعفوني را ياد بگيريد تا خود را درمقابل بيماريها و زخمها حفاظت کنيد.
- به جاي خميردندان از نمک يا جوش شيرين براي تميز کردن دندانهايتان استفاده کنيد.
اگر مسواک نداريد از ترکه هاي تازه و سبز رنگ درختان استفاده کنيد. پس از هر وعده غذا دهان خود را با آب بشوييد.
- براي پاکيزگي از آب و صابون استفاده کنيد. بايد به قسمتهايي از بدنتان که درمقابل نيش حشرات و عفونت ناشي از آن حساس هستند توجه ويژه اي بکنيد. اگر صابون نداشتيد براي شستشو بدنتان از خاکستر چوب استفاده کنيد. دوش روزانه با آب گرم و صابون بسيار ايده آل است ولي اگر اين کار غيرممکن است همواره دستهايتان را تميز نگه داريد. صورت، چين آرنج، چين هاي گردن و پاهاي خود را حداقل روزي يکبار شسته و خشک کنيد.
- لباسهاي خود بخصوص لباسهاي زير و جورابهايتان را تا حد ممکن پاکيزه و خشک نگه داريد. درصورت امکان آب لباسها را گرفته و در هواي آزاد مقابل نور خورشيد پهن کنيد. لباسها بايد پاکيزه نگه داشته شوند زيرا لباسهاي تميز ديرتر کهنه شده و ميزان ابتلاي شما به کهير و عفونتهاي پوستي را کاهش ميدهد.
- قبل از هر سفر بدن خود را به موقع ايمن کنيد.
- دربرابر گرمازدگي، سرمازدگي، وزش باد، کاهش دماي بدن و خستگي از خود مراقبت کنيد.
- آفتاب سوختگي شديد در فصول تابستان يا زمستان رخ ميدهد. در اواخر زمستان نيز احتمال سوختگي بسيار شديد در زماني کوتاه وجود دارد. کلاه، عينک آفتابي، لباس آستين بلند بپوشيد و از فوائد بودن در سايه بهره بگيريد.

اگر شما گم شديد
اگر تنها هستيد
شوک ناشي از فهميدن اين مطلب که راه خود را گم کرده ايد ميتواند از لحاظ فکري شما را زمين گير کند. اما به پيشامدهاي خوب اميدوار باشيد و براي رويدادهاي ناگوار برنامه ريزي کنيد. مهارتها و تمرينهاي زنده ماني خود را به ياد آوريد زيرا کارايي همين مهارتهاست که شانس موفقيت شما را بالا برده و اعتماد به نفستان را نسبت به اين که ميتوانيد زنده بمانيد افزايش ميدهد.
- اگر راه را به خوبي نمي شناسيد و ديگران احتمالاً تا به حال فهميده اند که شما گم شده ايد مکان فعلي خود را ترک نکنيد و خونسرد باشيد. معمولاً بهتر است همان جا که هستيد بمانيد و پناهگاهي بسازيد. اين امر وقتي که از نظر غذايي در مضيقه هستيد و يا آسيب جسمي ديده ايد مصداق بيشتري پيدا ميکند. عدم حرکت و يک جا ماندن فرصت ذخيره انرژي را به شما ميدهد.
- اطراف خود را به دقت بررسي کنيد. درصورت امکان آب پيدا کنيد و فضايي جهت برپا کردن آتش و همچنين جايي مناسب براي ساختن پناهگاه انتخاب کنيد. به مقدار کافي چوب جمع آوري کنيد. اگر ذخيره چوبي خوبي داريد هميشه آتش را براي علامت دادن احتمالي روشن نگه داريد.
- هرچه سريعتر پناهگاهي ساده و مطمئن ساخته و کنار آن آتش روشن کنيد.
- پس از ساخت پناهگاه و تأمين گرما، برنامه ريزي کنيد. طرح نقشه اي براي زنده ماندن، ترس را دور ميکند و روحيه و اعتماد به نفس شما را افزايش ميدهد.
- خونسرد باشيد و با خونسردي تمام به اجراي نقشه خود فکر کنيد. مکان فعلي خود را توسط نشانه هاي اصلي و با کمک قطب نما مشخص کنيد.
- پس از ساخت پناهگاه و اطمينان از وجود آتش براي علامت دادن، موقعيت خود را با دقت بررسي کنيد. در ذهن خود همه وسايلي را که همراه داريد ليست کنيد. جيب هاي خود را خالي کنيد. از تخيل خود کمک بگيريد که چگونه ميتوانيد از وسايل موجود حداکثر بهره را ببريد. اين کتاب ايده هاي زنده ماني بسياري را با تکيه بر استفاده از وسايل موجود به شما ارائه ميدهد.
- هر شي درخشاني ميتواند نظر هواپيما که احتمالاً از آن منطقه عبور ميکنند را جلب کند.
قبل از مطابقت کامل با محيط اطراف و فراهم آوردن ملزومات اوليه زنده ماني مثل غذا، آب و پناهگاه به هيچ وجه مکان فعلي خود را ترک نکنيد. با بي صبري و بي دقتي خطرات بسياري به وجود خواهد آمد.

اگر به صورت گروهي سفر ميکنيد.
- گروه بايد بلافاصله رهبري انتخاب کند که مسئوليتهاي هر شخص را براي نجات گروه مشخص کند. هميشه سعي کنيد مصمم باشيد و از مهارتهاي تخصصي افراد گروه استفاده کنيد. رهبر ميتواند با افراد گروه مشورت کند ولي تصميم نهايي را خود وي اتخاذ ميکند. مهمتر از همه اينکه رهبر هيچگاه نبايد ظاهري همراه با شک و ترديد داشته باشد.
- مطمئن شويد که هيچکدام از افراد جا نمانده اند. زيرا عقب ماندن از باقي افراد، فرد را دچار نااميدي ميکند. تا حد امکان نبايد سخنان مأيوس کننده گفته شود. اضطراب، سراسيمگي و دستپاچگي ميتواند توسط يک رهبر خوب به حداقل برسد.
- معمولاً در گروهها مشکلاتي پيش مي آيد. اين مشکلات ميتواند ناشي از خستگي، گرسنگي، سرما و تقابل افراد و اختلاف در اتخاذ تصميمات مهم باشد.
- روحيه کار تيمي را در افراد تقويت کنيد و اين مطلب را يادآوري کنيد که زندگي تمام افراد گروه بستگي به تلاش تک تک افراد گروه دارد. کار گروهي باعث بالا رفتن روحيه گروه ميشود و اين احساس که هر شخص حامي و ياور افراد ديگر است حس اتحاد و همبستگي افراد را بالا ميبرد.

بيماريهاي روده اي
اسهال هاي رايج، مسموميت غذايي و بيماريهاي ديگر روده اي از بيماريهاي شايع در طبيعت هستند. به ويژه وقتي که در شرايطي خاص و با رژيم غذايي محدود و ساده براي زنده ماندن تلاش ميکنيد.
براي جلوگيري از اين ناملايمات علائم زير را رعايت کنيد:
- دستها و بدن خود را پاکيزه نگه داريد. انگشتهاي دستتان را از دهان دور کنيد. از خوردن غذا با دست خودداري کرده و دستها را پس از لمس گياهان وحشي بشوييد
- تا حد امکان گياهان را خام نخوريد به ويژه قسمتهايي از گياه که داخل زمين و يا در تماس با سطح زمين رشد ميکند. ميوه ها را بشوييد و پوست بگيريد. گوشت و ماهي را بلافاصله پس از پختن بخوريد (فصل آشپزي را بخوانيد تا بدانيد غذا را چگونه ذخيره کنيد). غذاها را به خوبي بپزيد.
- آب آشاميدني را تصفيه کنيد فصل پياده روي تابستاني را ببينيد) و ظروف پخت و پز، کارد و چنگال را با حرارت و يا جوشاندن در آب استرليزه کنيد.
- حشرات را از غذاها دور کنيد.
- محل استقرار خود را تميز نگه داريد و باقي مانده غذاها را از محل پناهگاه دور کنيد. مدفوع انسان بايد از ذخيره آب و پناهگاه دور باشد.
- اگر دچار اسهال و استفراغ شده ايد، استراحت کنيد و غذاهاي جامد نخوريد، به مقدار کم و با فاصله هاي کوتاه آب بنوشيد و نمک کافي مصرف کنيد.

ترس و اضطراب
اضطراب سبب ميشود که فرد بدون فکر کردن عمل کند.
- احساس ترس لازم و طبيعي است. درواقع از راههاي انتخاب طبيعت است براي اينکه به شما انرژي بيشتري بدهد. مردي غارنشين با شنيدن اولين صداي ناآشنا از خواب پريده و خود را از خطر احتمالي دور ميکند. اين عکس العمل ناگهاني به خاطر ترشح اضافي آدرنالين در بدن است که دليل آن نيز ترس است.
- ترس بيجا معمولاً به خاطر ناآگاهي ايجاد ميشود. به دقت موقعيت را بررسي کنيد و ببينيد که آيا ترس شما به جا و منطقي است؟ پس از بررسي معمولاً مي بينيد که بسياري از ترسهاي شما غيرواقعي بوده است. صداي ناهنجار ممکن است از افتادن ميوه اي از درخت و برخوردن آن با شاخه ها و برگها بوده باشد.
- اگر زخمي شده ايد، درد ناشي از آن ميتواند ترس شما را به اضطراب تبديل کند و اضطراب سبب ميشود که انسان بدون فکر کردن عمل کند، مثلاً بدون هدف مشخص به سويي روانه شود.
- اضطراب ميتواند ناشي از تنهايي باشد که پس از آن فرد دچار نااميدي شده و افکاري مثل خودکشي يا بي پناهي به سرش مي زند.
- ذهن خود را مشغول کنيد و به فکر راهي براي زنده ماني باشيد. شناخت نشانه هاي ترس و اضطراب به شما کمک ميکند که راحت تر بر آنها چيره شويد. براي چند روز آينده نقشه بکشيد. اين کار ميزان هوشياري شما را افزايش ميدهد. هنگام خواب مطمئن شويد که به سمت طلوع خورشيد قرار داريد و به محض اينکه هوا روشن شد از خواب بيدار شويد.
اعتماد به نفس به وسيله آگاهي از مهارتهاي زنده ماني و شناخت از طبيعت اطراف به وجود ميآيد. اين آگاهي باعث کاهش اضطراب شده، از ترس و اتخاذ تصميمات نامعقول جلوگيري ميکند.

از قدرت تخيل خود استفاده کنيد و نقشه بريزيد
- با برنامه و نقشه موقعيت خود را بهتر کنيد. اين کار کنترل و هوشياري شما را افزايش ميدهد.
- به ياد داشته باشيد که هدف شما جان سالم به در بردن است.
فکر کردن به روزهاي پس از نجات سبب ميشود که قدر زندگي در اين لحظه را بدانيد.
- سلامتي و نيروي خود را حفظ کنيد. بيماري يا زخمي شدن شانس نجات شما را کمتر ميکند.
گرسنگي، سرما و خستگي اعتماد به نفس و قدرت شما را کم ميکند و شما را کم حواس ميکند. روحيه شما بستگي به شرايط فيزيکي و موقعيت شما دارد.
- بهتر شدن شرايط و رفع مشکلات حتي ميتوان شامل خوردن حشرات و يا ديگر غذاهاي غيرمعمول هم باشد.

دسترسي به كوهستان و قله‌هاي سر به فاك كشيده يا به عبارت بهتر كوهپيمايي در هر كشوري اغلب با عبور از زمين‌هاي كم ارتفاع، دره‌ها، خط القعرها همراه است و طبيعتاً در اين گذرگاه‌ها، رودخانه‌ها نقش حساسي در دسترسي به اين مناطق دارند.

بررسي مسير، شيب، شدت جريان آب رودخانه، پل‌هاي موقت محلي، پيچ و خم رودخانه و نحوه عبور از آنها مواردي است كه بايد با دقت و هماهنگ با تعداد و قدرت و كارايي اعضاي گروه به سرپرستي فردي شايسته انجام گيرد تا برنامه مورد نظر با موفقيت به پايان رسد. توجه داشته باشيد اجراي برنامه موفق فقط رسيدن به مقصد نيست بلكه برگشتن به سلامت به مبداء نيز مورد نظر است. در اين مقاله تحت عنوان «مهارت اوليه» خلاصه‌اي از نحوه عبور از رودخانه ارايه مي‌شود.

هنگام بارش شديد باران، جريان رودخانه‌ها قوي‌تر شده و مي‌توانند مشكلات بسيار زيادي براي كوه‌پيمايان و افرادي كه براي طبيعت گردي به كوهستان مي‌روند، فراهم آورند. عبور از جريان شديد رودخانه‌ها مي‌تواند مشكلاتي فراتر از خيس شدن كفش يا لباس و حتي لغزيدن پا و افتادن در آب را ايجاد نمايند. راه حل اصولي اجتناب از برخورد با اين نوع جريان‌هاي شديد، هنگام كوه‌پيمايي و اجراي برنامه‌هاي گلگشت است. دقت در برنامه‌ريزي همراه با بررسي دقيق وضعيت و موانع طبيعي تقريباً‌ مي‌تواند از مواجهه با مشكلات و بروز حوادث جلوگيري نمايد. در هر حال جاري شدن سيل در رودخانه‌هاي محلي هميشه قابل پيش‌بيني نيست و گاهي نيز عبور از مسير رودخانه‌ها الزامي است. جريان شديد رودخانه‌ها داراي قدرت بالقوه زيادي است و عبور از آن نياز به مهارت دارد. در صورت نداشتن مهارت‌هاي اوليه، بروز مشكلات قطعي خواهد بود.

آب رودخانه‌ها سرد و كف آنها لغزنده و ناهموار و پوشيده از سنگ‌هايي با ابعاد مختلف است. هر كدام از موانع موجود در مسير جريان آب مانند درختها، آبشارها، سنگ‌هاي بسيار بزرگ كه آب از روي آنها و يا از كنار آنها عبور مي‌كند مي‌تواند براي شخصي كه هنگام عبور از رودخانه پايش لغزيده و در داخل آب افتاده است خطرناك و حتي كشنده باشد. وسايل و ابزار آلات كوه‌نوردي براي عبور از آب‌هاي جاري رودخانه ساخته نشده‌اند و معمولاً‌ اين وسايل هنگام عبور از رودخانه‌ها بيشتر بازدارنده و مشكل‌ساز هستند تا كمك كننده. اگر هنگام عبور از رودخانه كاري اشتباه صورت پذيرد، مي‌تواند مشكلات بسيار جدي براي اعضاي گروه بوجود آورد؛‌ پخش و پراكنده شدن اعضاي گروه و قطع ارتباط با يكديگر و ابتلاي بعضي از اعضاي گروه به بيماري هيپوترمي، افتادن و مفقود شدن .وسايل در آب به هنگام عبور از آب، مجروح شدن اعضاي گروه در اثر برخورد آنها با موانعي كه در مسير رودخانه وجود دارد و غيره از اين دست مشكلات است.

انتخاب محل عبور از رودخانه

اگر انتخاب جايگزيني براي عبور از جريان خروشان رودخانه وجود نداشته باشد مانند عبور از روي پل‌هاي دايم يا موقت و شما مجبور هستيد از رودخانه عبور كنيد. در اينصورت انتخاب محل عبور بايد با دقت و توجه به دو مورد مهم يعني نقطه عبور و جريان پايين دست مسير رودخانه باشد. محل عبور افراد بومي و يا محلي كه افراد كمتري ممكن است در آن مسير بلغزند؛ مناسب‌ترين محل و نقطه عبور، جايي است كه جريان آب كم عمق و آهسته مي‌شود. مسيرهاي كم عرض، زمان عبور از آب را كاهش مي‌دهند و ارتباط بين افراد را قابل اجرا و عملي‌تر مي‌سازد. ولي شدت جريان بيشتري دارند. بستر تقريباً‌ آرام و يكنواخت رودخانه هيچ نقاط مشكوك و گودي‌هاي ناشناخته نخواهد داشت. متاسفانه معيارهاي فوق اغلب منحصر به شرايط خاص مي‌باشد. مثلاً‌ گاهي در مسيرهاي تنگ، آب رودخانه شتاب بيشتري دارد و براي عبور از آن مشكلات مختلف ايجاد مي‌كند. در هر حال حتي از مسافت دور نيز مي‌توان مسير مناسب براي عبور از رودخانه را تشخيص داد. عموماً بايد از عبور در پيچ و خم رودخانه اجتناب نمود زيرا جريان آب در كناره‌هاي مسير رودخانه فرورفتگي‌هايي را ايجاد كرده و سبب فرسايش و برش‌هاي ناهماهنگ شده است بطوري‌كه جريان در داخل فرورفتگي‌ها آرام و در قسمت‌هاي بيروني آن شتاب پيدا مي‌كند و با سرعت عبور مي‌نمايد. هنگام عبور در امتداد مسير آب بايد مراقب درخت‌ها، كنده درخت‌هاي كنده شده و شناور در آب، خرده آشغال‌هاي جمع شده در نقاط ساكن مسير بود چراكه مي‌توانند مشكل‌ساز و خطرآفرين باشند. توجه به شاخه‌هاي بزرگ و كوچك درختان كه مي‌توانند نقش يك صافي را ايفا كنند و آب از ميان آنها عبور مي‌كند ولي شخص شناور را به زير آب فرو مي‌برند، لازم است. حتي در زماني كه هيچ مشكل و خطري در مسير عبور آب به نظر نمي‌رسد. علاوه بر موارد ذكر شده،‌ ممكن است موارد ديگري نيز وجود داشته باشد كه عبور از رودخانه را مشكل و خطرساز نمايد مانند شتاب جريان آب كه در بعضي از مكان‌ها به‌علت موقعيت زمين و گودي‌هاي ناشناخته شتاب داشته و سبب افزايش سرعت آب مي‌شود.

آماده‌سازي براي عبور از رودخانه:

تمام وظايف و نقش‌ها را در يك گروه بايد براي اعضا بسيار روشن و مفهوم باشد. هماهنگ كننده بايد قبل از عبور از رودخانه مكان آرامي پبدا كند و در آنجا براي اعضاي گروه وظايف و نقش هريك را توضيح دهد، اين عمل حتي براي اعضاي گروه‌هايي كه تصادفاً گرد هم جمع شده‌اند نيز انجام شود. يكي از اعضاي گروه بايد نقش يا وظيفه هماهنگ‌كننده را داشته باشد و موقعيت‌ها و شرايط خطر را براي ديگران بطور جدي توضيح دهد تا هنگام بروز مشكلات از ايجاد سوء تفاهم‌ها و تشتت تصميم‌گيري‌ها جلوگيري شود. قبل از اقدام به عبور از رودخانه بايد پوشاك مناسب و لازم درنظر گرفته و پوشيده شود. تسمه كوله پشتي بايد شل شود، سگك‌هاي تسمه‌هاي سينه و قسمت پايين كوله هر دو باز شوند. حال اگر شخصي هنگام عبور از رودخانه بلغزد و در آب افتد، كوله مي‌تواند مهره‌هاي پشت و ستون فقرات را حفاظت كند و اگر كوله از جنس پوليستر يا ضد آب باشد شناور مي‌شود و مي‌تواند براي شخص كمك خوبي باشد. هرگز نبايد كفش يا چكمه‌ها را بدون جوراب پوشيد. پوشيدن جوراب خيس نامناسب است ولي تهديدكننده نيست. شلوارهاي گشاد مانند شلوار كردي يا شلوارهاي گشاد محلي مانع حركت مناسب مي‌شود ولي گتر مي‌تواند اينچنين شلوارها را در وضعيت مناسب نگه دارد. در بعضي از موارد مشاهده شده‌است كه افراد گروه حتي با دمپايي يا كفش‌هايي نظير آن اقدام به عبور از رودخانه مي‌كنند، اين نوع كفش‌ها شرايط لغزندگي شخص روي سنگ‌هاي صيقلي كف رودخانه را افزايش مي‌دهد. توصيه مي‌شود پاي برهنه از رودخانه عبور نكنيد زيرا در كف رودخانه ممكن است اشياء تيز و برنده وجود داشته باشد و سبب بريدگي كف پا و ايجاد جراحت‌هاي عميق و عدم توانايي شخص براي ادامه برنامه بشود.

روش و تكنيك عبور از رودخانه

اصل بر اين است كه انتخاب هر نوع روش براي عبور از رودخانه بايد همراه با جرأت و جسارت باشد. لغزش پا بزرگترين خطر هنگام عبور از رودخانه است و اگر شخص هنگام گذر از رودخانه به پشت بيفتد در حاليكه پايش در ميان دوقطعه سنگ بزرگ گير كرده باشد، فشار و جريان آب مي‌تواند سر او را به زير آب فرو برده و در همان جا نگه داشته و او را خفه كند. هنگام حركت بايد پاها روبه جريان بالاي مسير آب قرار گيرد و بايد با دقت و اطمينان قدم‌ها را در جاي محكم قرار داد. اگر شخص در امتداد جريان آب بلغزد مطمئن‌ترين روش شناوري در آب آن است كه پاهاي خود را در امتداد جريان آب و رو به بالا قرار داده تا بتواند بدن را محافظت و از غلتيدن در آب جلوگيري كند. ضمناً در همين فرصت ديگر اعضاي گروه نيز بايد به سرعت به پايين دست رودخانه رفته تا بتوانند به او كمك كنند. يكي از مناسب‌ترين روش‌ها، ارائه چوب‌دست كوهنوردي يا چوب‌دست بلند به شخص شناور در آب است تا او بتواند آن را آسان‌تر بگيرد. اين روش شانس نجات او را زياد مي‌كند.

عبور شخص تنها از رودخانه

زماني پيش مي‌آيد كه شخص مجبور است به تنهايي از رودخانه عبور كند، در اين صورت تنها شانس او استفاده از چوب‌دست‌ها براي حمايت و عبوري مطمئن است. (دو چوب‌دست كوهنوردي يا يك يا دو چوب بلند و محكم) زماني كه بر چوب‌دست‌ها تكيه مي‌كنيد، بايد رو به جريان بالا دست آب باشيد و در هر زمان فقط يك نقطه از چهار نقطه تكيه‌گاه خود را حركت دهيد. نظير همان اصلي كه در سنگ‌نوردي نيز رعايت مي‌شود. يك پا را در جهت حركت رودخانه يا پايين‌تر از پاي ديگر قرار دهيد. شبيه حركت خرچنگ در زير آب يعني كمي مورب و كمي مستقيم به جلو، ضمناً موقعيت بدن بايد كمي نيم‌رخ يا مورب در مقابل نيروي جريان آب باشد و با اين عمل مي‌توان فشار جريان آب بر سطح بدن را تا حد ممكن كاهش داد. هنگام حركت، پا بايد تقريباً‌ به شكل كشيدن بر زمين باشد، شبيه به جستجو براي يافتن محلي خوب و مناسب براي قرار دادن پا، البته امتياز تنها عبور كردن در آن است كه فرد براي عبور ديگران و مراقبت از آنها انرژي از دست نمي‌دهد ولي در مقابل، امكان حمايت از سوي ديگران هم براي او وجود ندارد.

عبور گروهي از رودخانه

هنگام عبور چند نفر از رودخانه اعضاي گروه بايد روشي را درنظر گيرند كه همراه با حمايت متقابل باشد. در هر حال هرچه تعداد بيشتري در يك زمان در آب قرار گيرند امكان حمايت افراد از يكديگر نيز بيشتر خواهد بود. هنگام عبور گروهي از آب تا آنجا كه ممكن است ضمن آنكه در يك خط حركت مي‌كنيد، نسبت به جريان آب، سطح برخورد كوچكي ايجاد كنيد. در اين روش شخص راهنما يا جلودار بوسيلة نفرات پشت‌سر حمايت مي‌شود و اين عمل تسلسل‌وار تا انتهاي گروه ادامه مي‌يابد. نفر پشت‌سر بايد دست‌هاي خود را بر شانه يا باسن نفر جلويي قرار داده و با فشار دادن به پايين موقعيت او را در آب بيشتر تثبيت كند. اين عمل امكان لغزش در امتداد جريان آب را كم مي‌كند. چرخش‌هاي كوچك آب كه بوسيلة نفر جلويي ايجاد مي‌شود نشانه كاهش فشار آب بر اعضاي پشت سر است.

حركت گروه به شكل گوه يا سه گوش:

در اين روش بزرگ‌ترين و قوي‌ترين فرد در نوك و رأس اين مثلث قرار مي‌گيرد در جايي كه مي‌تواند چرخش‌هاي كوچك آب در پشت سر خود ايجاد كند تا ديگر اعضاي گروه از نيروي اصلي فشار آب در امان بوده و بتوانند تقريباً در ايمني لازم از رودخانه عبور كنند. در اين روش عبور از رودخانه، حداقل اعضا بايد سه نفر باشند. در صورت حضور سرپرست رسمي در گروه بهتر است سرپرست گروه به همراه هر گروه سه نفره مسير را طي كند. البته اين به‌شرطي است كه امكان بازگشت يك نفر وجود داشته باشد و خطري متوجه سرپرست نشود. عبور از رودخانه بدون آنكه تمامي لباس‌ها خيس شود شرط احتياط اوليه و روش خوبي است به شرط آنكه همگي اعضاي گروه به وظيفه خود به‌خوبي آگاه باشند.

استفاده از طناب:

استفاده از طناب آخرين چاره براي عبور از رودخانه است. زيرا اگر طناب بصورت نامناسب استفاده شود امكان غرق شدن شخص در آب زياد است. در بررسي روش‌هاي مختلف عبور از رودخانه‌ها نشان مي‌دهد كه ايمني عبور از رودخانه با استفاده از طناب اغلب مبهم است. روش طناب نسبت به دو روش مثلثي (گوه‌اي) و مورب (زيگزاگ) كاربرد كمتري دارد.

- با توجه به مطالب فوق آيا عبور از رودخانه الزامي است؟ بايد توجه داشت كه عبور از رودخانه همراه با مشكلات و گاهي خطرناك است. تصميم عبور از آن هنگام اجراي برنامه بسيار مهم است. زيرا تصميم‌گيري نسنجيده سبب عدم موفقيت برنامه و پراكنده شدن افراد گروه مي‌شود بنابراين بايد روش جايگزين هميشه مدنظر باشد.

- آيا عبور از رودخانه راه حل نهايي است يا با طولاني‌تر كردن مسير مي‌توان به راه مطمئن‌تر نيز دسترسي پيدا كرد. اگر در استفاده از روش جايگزين نياز به طي مسافت بيشتر ولي مطمئن و ايمني است، آن را انتخاب كنيد.

عبور از پل هميشه راه حل مطمئن و ارزشمندي است حتي اگر همراه با يك راهپيمايي طولاني باشد. قبل از اجراي برنامه محل پل‌ها را از روي نقشه محلي بررسي كنيد. در صورت امكان از افراد محلي سئوال كنيد و هنگام اجراي برنامه بررسي‌هاي لازم را به عمل آوريد. براي اينكار مي‌توانيد با اعزام يك يا دو نفر در مسيرهاي بالادست و پايين دست رودخانه به منظور شناسايي، پل‌هاي محلي و يا محل مناسب براي عبور را بيابيد. جريان‌هاي رودخانه در كوهستان هميشه همراه با ريزش‌هاي تند و بلند است و حتي در طي روز جريان آب رودخانه‌ها در بعدازظهر تندتر از صبح زود يا اوايل صبح است.

لذا در مواردي كه مجبور به عبور از رودخانه هستيد توجه داشته باشيد پس از بارش باران و اوايل غروب مواجه با جريان شديد رودخانه خواهيد شد و اگر تصميم به برپايي اردو داريد توصيه مي‌شود صبر كنيد و حتي اردوي موقت برپا كنيد تا زمان مناسب فرا رسد و يا روش بهتري براي عبور از رودخانه پيدا كنيد.

- وقتي مي‌خواهيد روش جايگزين انتخاب كنيد به نقشه نگاه كنيد و تمامي موارد مربوط به : امكان عبور از پل‌ها، نقاط قابل دسترسي به محل عبور مناسب، چند شاخه شدن رودخانه، شاخه‌ها و انشعابات كوچك رودخانه، مكان‌هايي از رودخانه كه امكان كاهش شدت جريان آب موجود است را ارزيابي كنيد. سرعت جريان آب در محل‌هاي ورود به درياچه‌ها و حتي اگر سطح درياچه كم‌عمق باشد از محل خروج آب مي‌توان با احتياط عبور كرد.

حشرات به دليل دارا بودن پروتئين بيشتر نسبت به ماهي ها و گوشت، غذايي فوق العاده اند. شما ميتوانيد از شب پره ها، mayflies و حشرات ديگر تغذيه کنيد. به وسيله يک نور، آنها را به طرف خود بکشانيد. اگر هوا بسيار سرد است زير چوبها و سنگها به دنبال آنها بگرديد. مورچه‌ها به دليل داشتن اسيد فرميک که طعم تلخي دارد مشکل سازند. پس از جدا کردن بخشهاي سخت از قبيل بالها و پاهاي حشراتي چون ملخ، جيرجيرک و موريانه ميتوان آنها را خورد. يک روش قديمي براي پيدا کردن اين حشرات و حيوانات کوچک به آتش کشيدن قسمتي از يک منطقه علفي است. بعد از آتش، حشرات و حيوانات سرخ شده جمع آوري ميشوند. اين روش را حتي براي زنده ماندن، نبايد به کار برد چون بسيار مخرب است و ممکن است از کنترل خارج شود. در بيشتر مناطق دنيا، ملخ، کرم پروانه، شفيره لارو، سوسک چوب، عنکبوت و موريانه غذاي لذيذي محسوب ميشوند. اين حشرات گاهي تنها منبع پروتئين مردم هستند. روشهاي متفاوتي براي پرورش، پيدا کردن و پختن حشرات وجود دارد. چنانچه براي زنده ماندن مجبور به خوردن حشرات شديد با پختن آنها در يک خورشت و يا خشک کردن آنها، متوجه خواهيد شد که بسيار خوشمزه اند.

ملخ ها: پاها و بالهايشان را بکنيد و آن را روي آتش سرخ کرده يا بپزيد.

مورچه قرمز و پروانه هاي شب پرواز نيز قابل خوردن هستند.

لارو سفيد کرم سفيد را ميتوانيد در زير تنه هاي پوسيده درختان پيدا کنيد.